Image

Przez cały Wielki Post w naszym kościele od poniedziałku do soboty o godzinie 700 zapraszamy do wspólnej modlitwy – Jutrzni.

Czym jest Liturgia Godzin?

Liturgia godzin, zwana też oficjum (od łacińskiego officium divinum) lub popularnie brewiarzem, jest modlitwą, która przedłuża celebrację tajemnicy obecności Chrystusa w Eucharystii. Kształtuje ona dzień chrześcijański, nadając mu rytm i równowagę między zaangażowaniem zewnętrznym a wejściem w obecność Bożą, razem z całym Kościołem.

Do Liturgii Godzin należą:

  • Godzina czytań. Jest to odpowiednik dawnych nokturnów, modlitwy nocnej (matutinum). Obecnie odmawiana jest o dowolnej porze dnia.
  • Modlitwa poranna, kiedyś zwana laudes.
  • Godziny w ciągu dnia: tertiasextanona, inaczej: przedpołudniowa, południowa, popołudniowa (w praktyce, z wyjątkiem zakonów kontemplacyjnych, odmawia się tylko jedną z nich)
  • Modlitwa wieczorna, będąca dziękczynieniem za kończący się dzień.
  • Modlitwa odmawiana bezpośrednio przed snem.

Czym jest psalm wezwania?

Wezwanie rozpoczyna całodzienny cykl modlitwy Liturgią Godzin. Zasadniczo składa się z dwóch części: wersetu Panie, otwórz wargi moje... oraz psalmu z antyfoną.

Wezwanie odmawia się na stojąco albo przed Godziną Czytań, albo przed Jutrznią - w zależności od tego, którą z tych Godzin rozpoczyna się obchody danego dnia liturgicznego. Przewodniczący modlitwie (jeśli taki jest) wypowiada słowa: Panie, otwórz wargi moje, a pozostali uczestnicy odpowiadają: A usta moje będą głosić Twoją chwałę. Podczas słów Panie, otwórz wargi moje należy uczynić znak krzyża na ustach. Tymi słowami, zaczerpniętymi z psalmu 51, Kościół zachęca nas do głoszenia chwały i miłości Bożej.

Po wersecie wprowadzającym odmawia się psalm z jego antyfoną w sposób responsoryjny: najpierw recytuje się antyfonę, potem powtarza się ją, recytuje zwrotkę i znów powtarza antyfonę. Jeśli modli się tylko jedna osoba, może ona antyfonę recytować tylko na początku psalmu, nie powtarzając jej po każdej jego strofie. Antyfona Wezwania zmienia się codziennie i odpowiada konkretnemu dniu liturgicznemu.

Podczas Wezwania odmawia się jeden z czterech psalmów: psalm 95 (Przyjdźcie, radośnie śpiewajmy Panu), psalm 100 (Wykrzykujcie na cześć Pana), psalm 24 (Do Pana należy ziemia) lub psalm 67 (Niech Bóg się zmiłuje nad nami i nam błogosławi).

Czym jest Jutrznia?

Jutrznia uświęca poranne godziny dnia. Odprawiana o brzasku nowego dnia stanowi wspomnienie zmartwychwstania Chrystusa. Dlatego zalecane jest jej odprawianie nie tylko osobom do tego zobowiązanym, ale również świeckim.

Jutrznię rozpoczyna się Wezwaniem lub wersetem wypowiadanym przez przewodniczącego modlitwie (o ile taki jest): Boże, wejrzyj ku wspomożeniu memu, podczas którego należy się przeżegnać, oraz odpowiedzi pozostałych uczestników modlitwy: Panie, pośpiesz ku ratunkowi memu. Następnie wspólnie odmawia się aklamację Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu. Jak była na początku, teraz i zawsze, i na wieki wieków. Amen., dodając poza okresem Wielkiego Postu również Alleluja. Podczas tej części Jutrzni zachowuje się postawę stojącą.

Teraz następuje odpowiedni hymn, nadający modlitwie charakter wspólnotowy. Można go recytować lub śpiewać. W trakcie tych czynności zachowuje się postawę stojącą.

Po hymnie następuje psalmodia. Składa się ona z jednego psalmu odpowiadającego godzinie porannej, pieśni ze Starego Testamentu i drugiego psalmu pochwalnego. Odmawia się je wraz z odpowiednimi antyfonami. Sposoby odmawiania psalmów są bardzo różne. Zależą one np. od rodzaju literackiego psalmu, od języka, w którym się je odmawia i tego, jak wiele osób uczestniczy w ich odmawianiu. Można je śpiewać lub odmawiać w sposób ciągły lub na przemian, dzieląc wiersze między dwie strony chóru, albo na sposób responsoryjny. Zawsze jednak przed każdym psalmem i każdą pieśnią odmawia się antyfonę, która pozwala lepiej zrozumieć treść następującego po niej fragmentu. Natomiast po odmówieniu każdego psalmu i pieśni odmawia się aklamację Chwała Ojcu i Synowi... Dzięki temu starotestamentalne teksty nabierają znaczenia nowotestamentalnego.

Po psalmodii następuje czytanie krótkie, dobrane odpowiednio do danego dnia. Należy je odczytać jako Słowo Boże; uwydatnia ono pewien fragment, na który być może trudno byłoby zwrócić uwagę w czytaniu ciągłym. Według uznania przewodniczącego Jutrzni można wybrać dłuższe czytanie z Pisma świętego, wybrane z Godziny Czytań lub tekstów mszalnych. Można wówczas wygłosić krótką homilię, wyjaśniającą to czytanie.

Odpowiedzią na słowo Boże jest chwila milczenia oraz śpiewane lub recytowane responsorium krótkie, które jednak według uznania można opuścić. Po nim następuje uroczysta pieśń Zachariasza (Błogosławiony Pan) z jej antyfoną. Podczas jej odmawiania, aż do końca Jutrzni, zachowuje się postawę stojącą. Ponadto na początku tej pieśni czyni się znak krzyża świętego. Na zakończenie pieśni dodaje się werset Chwała Ojcu...

Kolejnym elementem Jutrzni są prośby, poświęcające Panu dzień i jego prace. Sposób ich odmawiania może być różny: może je recytować celebrans, mogą być również recytowane na przemian przez chór. Po nich odmawia się Modlitwę Pańską Ojcze nasz, którą można poprzedzić krótkim wprowadzeniem. Po niej następuje bezpośrednio modlitwa końcowa, nie poprzedzana wezwaniem Módlmy się. Jeśli modlitwie przewodniczy kapłan lub diakon, udziela następnie błogosławieństwa (można wybrać również jedną z innych formuł błogosławieństwa). Jeśli wierni mają się rozejść, dodaje się wezwanie Idźcie w pokoju Chrystusa, na które wierni odpowiadają Bogu niech będą dzięki.